نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده

استادیار موسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی، گروه فلسفه، ایران ، قم

چکیده

هر مکتب اخلاقی می‌بایست عقلانیت خود را در چهار عنصر منطقی، معرفت‌شناختی، معناشناختی و هستی‌شناختی نشان دهد. ذیل هر یک از این عناصر سوال‌ هایی وجود دارد که پاسخ به آنها برای شکل‌ گیری یک نظریه‌ی اخلاقی کامل لازم است. مهم‌ ترین سوال مروبوط به یک نظریه‌ی اخلاقی ناظر به عنصر هستی‌ شناختی است که مفاد آن تعیین واقعی یا غیر واقعی بودن ارزش و لزوم و نیز الزامات اخلاقی است. با مبنا قرار دادن مطلق کمال می‌توان این سوال را پاسخ داد و کمال مدنظر اعم از کمال انسانی یا الهی خواهد بود. می‌توان گفت با تکیه بر کمال انسانی رویکردی سکولار در ارزش‌های اخلاقی اتخاذ کرده‌ایم و درعینحال معقولیت ارزش‌های اخلاقی را تبیین نموده‌ایم، اما با تکیه بر کمال الهی منطقی‌ترین و معقول‌ترین توجیه برای ارزش‌های اخلاقی فراهم می‌شود و بالاترین ارزش اخلاقی معنا می‌یابد. در مقاله حاضر با بررسی این چهار عنصر, نظریه‌ی اخلاقی منتخب را به روش عقلی و تحلیلی ارائه کرده‌ایم.

کلیدواژه‌ها