پژوهش‌های کلامی تفسیری
فصلنامه

تحلیلی تفسیری کلامی از مسائل معاد ذیل عبارت« أَمَتَّنَا اثْنَتَیْنِ وَ أَحْیَیْتَنَا اثْنَتَیْنِ» ایه یازده غافر در تفسیر مخزن العرفان بانو امین

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

حمزه علی بهرامی 1
فاطیما کیانی 2
مریم السادات هاشمی 3

1 دانشیار، گروه معارف اسلامی، دانشگاه اصفهان

2 دانشجوی دکتری فلسفه و کلام اسلامی،دانشگاه آزاد اسلامی ،خوراسگان ،اصفهان

3 دکتری کلام اسلامی .مدرس گروه معاراسلامی دانشگاه صنعتی اصفهان.اصفهان

https://doi.org/10.22034/rtmr.2025.2072912.1109
چکیده
آیه یازده سوره غافر، با اشاره به دو مرحله «اماته» و «احیاء»، از جمله آیات کلیدی قرآن در تبیین مسائل معاد است که تفسیرهای متعدد را میان مفسران فریقین برانگیخته است. این پژوهش با روش توصیفی - تحلیلی و تطبیقی، به بررسی دیدگاه بانو مجتهده امین به‌عنوان یکی از مفسران برجسته زن معاصر امامیّه در تفسیر این آیه می‌پردازد. نوآوری اساسی این تحقیق در آن است که برای نخستین‌بار، دیدگاه تفسیری یک بانوی شیعه را در چهارچوبی نظام‌مند و با رویکردی سه‌بُعدی تحلیل می‌کند.1. تبیین مبانی فلسفی-عرفانی دیدگاه بانو امین در مسئله مراحل حیات و ممات. ۲. مقایسه تطبیقی این دیدگاه با آرای مفسران امامیه و اهل‌سنت. ۳. نقد و ارزیابی ادله تفاسیر رقیب بر اساس شواهد قرآنی، روایی، زبانی و عقلی. یافته‌ها نشان می‌دهد که یکی از دیدگاهای بانو امین که با محوریت اثبات «حیات برزخی» است با اصول ادبیات و باورهای شیعه و ایات دیگر قران و دیدگاه مفسران همخوانی و همراهی دارد. اما تفسیر دیگری از او که با عبارت «قیل» از ان یاد می کند بیشتر با تفاسیر اهل سنت همراهی می کند و با چالش های جدی از جمله انکار اموزهای شیعه نظیر حیات برزخی و رجعت مواجه است. از دیگر یافته ای این پژوهش این است که بر حسب تفسیر بانو امین باورهای نظیر حیات قبل از تولد، حیات برزخی، رجعت، انکار تناسخ، تعدد نفخ صور، سوال و عذاب قبر ...از ایه برداشت می شود.

کلیدواژه‌ها

بانو مجتهده امین"
"تفسیر مخزن العرفان"
"آیه یازده سوره غافر"
"معاد"
" أَمَتَّنَا اثْنَتَیْنِ وَ أَحْیَیْتَنَا اثْنَتَیْنِ"
"

عنوان مقاله English

تحلیلی تفسیری کلامی از مسائل معاد ذیل عبارت« أَمَتَّنَا اثْنَتَیْنِ وَ أَحْیَیْتَنَا اثْنَتَیْنِ» ایه یازده غافر در تفسیر مخزن العرفان بانو امین

نویسندگان English

حمزه علی Bahrami 1
Fatima Kiani 2
Maryam Sadat Hashemi 3
1 Associate Professor , Faculty member of the Department of Teaching of Islamic, University of Isfahan
2 b PhD student in Islamic Philosophy and Theology, Islamic Azad University, Khorasan, Isfahan, Iran
3 PhD in Islamic Theology, University Lecturer, Isfahan, Iran.
چکیده English

آیه یازده سوره غافر، با اشاره به دو مرحله «اماته» و «احیاء»، از جمله آیات کلیدی قرآن در تبیین مسائل معاد است که تفسیرهای متعدد را میان مفسران فریقین برانگیخته است. این پژوهش با روش توصیفی - تحلیلی و تطبیقی، به بررسی دیدگاه بانو مجتهده امین به‌عنوان یکی از مفسران برجسته زن معاصر امامیّه در تفسیر این آیه می‌پردازد. نوآوری اساسی این تحقیق در آن است که برای نخستین‌بار، دیدگاه تفسیری یک بانوی شیعه را در چهارچوبی نظام‌مند و با رویکردی سه‌بُعدی تحلیل می‌کند.1. تبیین مبانی فلسفی-عرفانی دیدگاه بانو امین در مسئله مراحل حیات و ممات. ۲. مقایسه تطبیقی این دیدگاه با آرای مفسران امامیه و اهل‌سنت. ۳. نقد و ارزیابی ادله تفاسیر رقیب بر اساس شواهد قرآنی، روایی، زبانی و عقلی. یافته‌ها نشان می‌دهد که یکی از دیدگاهای بانو امین که با محوریت اثبات «حیات برزخی» است با اصول ادبیات و باورهای شیعه و ایات دیگر قران و دیدگاه مفسران همخوانی و همراهی دارد. اما تفسیر دیگری از او که با عبارت «قیل» از ان یاد می کند بیشتر با تفاسیر اهل سنت همراهی می کند و با چالش های جدی از جمله انکار اموزهای شیعه نظیر حیات برزخی و رجعت مواجه است. از دیگر یافته ای این پژوهش این است که بر حسب تفسیر بانو امین باورهای نظیر حیات قبل از تولد، حیات برزخی، رجعت، انکار تناسخ، تعدد نفخ صور، سوال و عذاب قبر ...از ایه برداشت می شود.

کلیدواژه‌ها English

بانو مجتهده امین"
"تفسیر مخزن العرفان"
"آیه یازده سوره غافر"
"معاد"
" أَمَتَّنَا اثْنَتَیْنِ وَ أَحْیَیْتَنَا اثْنَتَیْنِ"
"
پژوهش‌های کلامی تفسیری
دوره 2، شماره 2
تابستان 1403
صفحه 39-51

  • تاریخ دریافت 05 مهر 1404
  • تاریخ بازنگری 11 مهر 1404
  • تاریخ پذیرش 12 مهر 1404

صفحه اصلی

راهنمای نویسندگان

ارسال مقاله

تماس با ما