Interpretive Theological Researches
Qurterly

Documentary and interpretive analysis of the narrative of the infallibility of the prophets with emphasis on the doubts surrounding Prophet Moses (PBUH) in the Holy Surah Al-Qasas and Shu'ara

Document Type : Original Article

Authors

muhammad saleh omidi 1
Fatemeh Dastranj 2

1 arak univrrsitry

2 **Associate Professor, Department of Quranic Sciences and Hadith, Arak University**

https://doi.org/10.22034/rtmr.2026.2089206.1144
Abstract
عصمت انبیاء از ارکان اساسی کلام اسلامی و شرط اعتبار وحی و هدایت الهی است. با این حال، برخی آیات قرآن کریم، به‌ویژه در داستان حضرت موسی(ع) در سوره‌های قصص و شعراء، در نگاه نخست تعابیری را دربر دارند که به‌ظاهر با اصل عصمت ناسازگار می‌نمایند؛ از جمله نسبت «عمل شیطانی»، «ظلم به نفس» و «ضلالت». این تعابیر، در طول تاریخ اندیشه اسلامی، منشأ بروز شبهات و اختلاف دیدگاه‌های کلامی شده‌اند.پژوهش حاضر با رویکردی تحلیلی ـ توصیفی و با بهره‌گیری از روش تحلیل سندی و دلالی، روایت مشهور امام رضا(ع) در تبیین عصمت حضرت موسی(ع) را بررسی می‌کند. در بخش سندی، وضعیت راویان حدیث بر اساس منابع رجالی امامیه ارزیابی می‌شود و در بخش دلالی، با تکیه بر تحلیل لغوی، سیاق آیات و روش تفسیر قرآن به قرآن، دلالت‌های روایت واکاوی می‌گردد. نتایج پژوهش نشان می‌دهد که تعابیر مورد مناقشه، ناظر به معانی غیر اصطلاحی و سیاقی‌اند و هیچ‌گونه دلالتی بر ارتکاب گناه یا خطا از سوی حضرت موسی(ع) ندارند. این روایت، افزون بر رفع تعارض ظاهری آیات با اصل عصمت، الگویی روشمند برای مواجهه با آیات متشابه در کلام اسلامی ارائه می‌دهد.

Keywords

Infallibility of the Prophets
Imam al-Riḍā (A.S.)
Prophet Moses (A.S.)
Sanad and Semantic Analysis
Interpretive Theological Researches
Volume 3, Issue 1
Spring 2025
Pages 18-30

  • Receive Date 23 May 2026
  • Accept Date 30 May 2026

Home

Guide for Authors

Submit Manuscript

Contact Us