دوره و شماره: دوره 1، شماره 1، بهار 1402، صفحه 1-89 

مطلق کمال‌گرایی، مبنای واقع‌گرایی اخلاقی

صفحه 1-14

محمد سربخشی

چکیده هر مکتب اخلاقی می‌بایست عقلانیت خود را در چهار عنصر منطقی، معرفت‌شناختی، معناشناختی و هستی‌شناختی نشان دهد. ذیل هر یک از این عناصر سوال‌ هایی وجود دارد که پاسخ به آنها برای شکل‌ گیری یک نظریه‌ی اخلاقی کامل لازم است. مهم‌ ترین سوال مروبوط به یک نظریه‌ی اخلاقی ناظر به عنصر هستی‌ شناختی است که مفاد آن تعیین واقعی یا غیر واقعی بودن ارزش و لزوم و نیز الزامات اخلاقی است. با مبنا قرار دادن مطلق کمال می‌توان این سوال را پاسخ داد و کمال مدنظر اعم از کمال انسانی یا الهی خواهد بود. می‌توان گفت با تکیه بر کمال انسانی رویکردی سکولار در ارزش‌های اخلاقی اتخاذ کرده‌ایم و درعینحال معقولیت ارزش‌های اخلاقی را تبیین نموده‌ایم، اما با تکیه بر کمال الهی منطقی‌ترین و معقول‌ترین توجیه برای ارزش‌های اخلاقی فراهم می‌شود و بالاترین ارزش اخلاقی معنا می‌یابد. در مقاله حاضر با بررسی این چهار عنصر, نظریه‌ی اخلاقی منتخب را به روش عقلی و تحلیلی ارائه کرده‌ایم.

بررسی وضعیت پیروان ادیان، مذاهب و مخالفان در حکومت جهانی امام‌مهدی علیه-السلام

صفحه 15-29

سیدعلی حسنی آملی

چکیده چگونگی تحقق حکومت جهانی مهدوی و چگونگی برخورد امام مهدی علیه‌السلام با پیروان ادیان، مذاهب اسلامی و مخالفان یکی از عرصه‌های مهم مهدویت‌‌پژوهی در عصر حاضر به حساب می‌آید. این مقاله درصدد است با روش نقلی- تحلیلی به وضعیت پیروان ادیان الهی و غیر الهی و مذاهب اسلامی و مخالفان در عهد حکومت جهانی مهدوی بپردازد. برای تحقق این امر مقاله در دو بخش تنظیم شده است، بخش نخست به اصل حضور یا عدم حضور پیروان ادیان، مذاهب اسلامی و مخالفان پرداخته است و نتیجه حاصله حکایت از آن دارد که پیروان ادیان الهی چون مسیحیت و یهودیت در آن عهد حضور خواهند داشت، اما پیروان مذاهب مختلف اسلامی و مخالفان حضور نخواهند داشت. بخش دوم به وضعیت گروه‌های موجود در عهد حکومت جهانی مهدوی پرداخته و نتایج حاصله حکایت از آن دارد که گروه‌های مزبور در امنیت و آسایش کامل به سر خواهند برد و براساس حقیقت و عدالت با آنها برخورد خواهد شد.

نقش فراماسونری دراشاعه فرهنگ باستان گرایی ایران و مواجه با اندیشه دینی

صفحه 30-44

عبدالله متولی، محمد حسن بیگی، دل آرام شهاب

چکیده فراماسونری که فعالیت های سیاسی خود را با تلاش های دولت انگلیس در قرن17م. آغاز کرد، به تدریج آرمانهای خود را در سطح جهانی میان تمدن های غرب وشرق پراکنده ساخت. متناسب با شرایط آغازین اوایل عصر قاجار، موج این جریان به سلطنت فتحعلی شاه قاجار نیز اصابت کرد و از همان زمان به طرق مختلف ایرانیان با این جریان آشنا شدند. این آشنایی آگاهی و انگیزه های جدیدی را در میان طبقات بالا و دیپلمات‌های ایرانی پدید آورد که لژها را به کانونی برای ورود برنامه و آرمان‌های جدید به جامعۀ ایران تبدیل ساخت. باستان‌گرایی به عنوان آرمانی ماسونی - غربی با کم رنگ کردن و کنار زدن فرهنگ دینی ملت‌ها خواستار جایگزینی خود در جهان بوده است. هدف نوشتار پیش رو در پاسخ به این پرسش است که آیا فراماسون ها و تشکیلات آنان نقشی درتمایلات باستانگرایانه ایرانیان و مواجه با اندیشه دینی از دوره مشروطه تاپهلوی داشته اند؟ نتیجه پژوهش می نمایاند که فراماسونری در قرن 18 م. تفکرات باستانگرایی ایرانیان را که از قرن ها پیش در اذهان ایرانیان وجود داشت زنده و پرورش داده و آن را ارتقا داده و به یک تفکر ایدئولوژیک با برنامه تبدیل ساخت.

تأثیر آموزش به شیوه معکوس بر خودگردانی یادگیری و پیشرفت تحصیلی دانشجویان در درس تاریخ تحلیلی صدر اسلام

صفحه 45-56

مرتضی حسنی نسب، علی شاهسون مارکده

چکیده هدف پژوهش حاضر بررسی تأثیر آموزش به شیوه معکوس بر خودگردانی یادگیری و پیشرفت تحصیلی دانشجویان در درس تاریخ تحلیلی صدر اسلام بود. روش پژوهش حاضر نیمه آزمایش با طرح پیش آزمون-پس آزمون بود. جامعه آماری پژوهش حاضر شامل کلیه دانشجویان دانشگاه اراک بود. نمونه‌ی پژوهش به شیوه در درسترس و به تعداد 58 نفر انتخاب و به شیوه همتاسازی در دو گروه مختلف قرار گرفتند. ابزار مورد استفاده در پژوهش حاضر، مقیاس خودگردانی یادگیری پینتریچ و دی‌گروت (1990) بود. جهت تجزیه ‌و تحلیل داده‌ها نیز از روش‌های آمار توصیفی و استنباطی تحلیل کوواریانس تک متغیره و چند متغیره استفاده گردید. نتایج تحلیل کواریانس تک متغیره، نشان داد که آموزش یادگیری معکوس بر یادگیری خودگردان دانشجویان تأثیر معناداری نداشته است اما بر پیشرفت تحصیلی دانشجویان تاثیر معنادار و مثبتی داشته است. همچنین یافته‌های تحلیل کواریانس چندمتغیره نیز حاکی از آن بود که یادگیری معکوس بر راهبردهای شناختی و راهبردهای فرا‌شناختی دانشجویان تأثیر معناداری نداشته است.

طرح کلی حرکت حضرت داود (علیه السلام) در قرآن و عهد عتیق

صفحه 57-70

یاسر ابوزاده گتابی، امیر خواص

چکیده دو چهره و توصیف از شخصیت حضرت داود، در عهد عتیق وجود دارد که با هم سازگار نیستند، یکی بندۀ خدا و مطیع او و دیگری چهره‌ای گناهکار و سرکش در برابر حضرت حق. گرچه از او به عنوان یکی پادشاهان مهم یهودیت یاد می­شود، قرآن کریم او را در زمره انبیائی قرار می‌دهد که به مقام خلافت و پادشاهی ظاهری نیز دست یافت. این پژوهش درصدد است تا بر مبنای اسناد کتابخانه­ای پس از معرفی ایشان، به تبیین ویژگی­های شخصیتی و شاخصه­های حکومت آن‌ حضرت در دو متن عهد عتیق و قرآن کریم پرداخته، و با بیان اشتراکات و تفاوت­ها، ویژگی‌های برجسته آن حضرت در قرآن را معرفی و تبیین کند. از مهمترین یافته­های تحقیق می­توان، به مسیحا بودن حضرت داود در عهد عتیق، عصمت او در دیدگاه قرآن، معجزات فراوان و الهی بودن حکومت ایشان در دو سند اشاره نمود.

پاکسازی پسماندهای غذایی در سیره معصومان علیهم السلام (کالبدی، رفتاری)

صفحه 71-89

ایوب مسعودی، غلامرضا نورمحمدی، امیر محسن عرفان

چکیده از مهمترین عوامل ایجاد بیماری در جوامع کنونی، پسماندهای غذایی است که پاک سازی آن در هر یک از مکاتب پزشکی متفاوت است. این پژوهه کوشیده است سبک زندگی ائمه علیهم السلام را نسبت به پاک‌سازی این گونه پسماندها واکاوی کند. علی رغم تلاش پژوهشگران مختلف در سیره پزشکی معصومان، مسئله حاضر موضوعی جدید و کاربردی است که قلمرو اولیه تولید پسماند و اقدامات رفتاری متناسب با پاک‌سازی آن، با روش توصیفی تحلیلی و رویکرد اسنادی بررسی و استخراج شده است.
یافته‌های پژوهش حاکی از آن است که اقدامات ائمه (ع) برای پاک سازی پسماندهای غذایی ذیل سه محور؛ اهتمام به کاهش یافتن حجم پسماند، اهتمام به عدم توقف پسماند در فرایند هضم و اخراج به موقع پسماند خلاصه گردیده است. معصومان (ع) با انتخاب آرمانی والا و دل نشین، هرگونه لذات دنیوی نظیر خوردن را ابزاری برای زندگی دانسته و از این جهت درکنار جلوگیری از ایجاد پسماند اضافه بدون هرگونه نارضایتی درونی، ذهن را نسبت به موانع مختلف هضم و اخراج پسماند از جمله مشغولیت ها و محدودیت ها مدیریت نموده‌اند. امتیاز برجسته شیوه ی ذکر شده علاوه بر هم سویی با عقل و فطرت، کنترل نیازهای جسم و تعادل بخشی به آن با نیروی ایمان است که خود تمرینی برای خودسازی در راستای رسیدن به حیات طیبه محسوب می شود.